Η Δημοτική Πινακοθήκη Λάρισας – Μουσείο Γ.Ι. Κατσίγρα, ακολουθώντας τις διεθνείς μουσειακές πρακτικές, έχει εντάξει στον πυρήνα της λειτουργίας της τα μουσειοπαιδαγωγικά προγράμματα, αναγνωρίζοντας τον εκπαιδευτικό και κοινωνικό ρόλο του μουσείου. Όπως συμβαίνει σε μουσεία ανά τον κόσμο, τα προγράμματα αυτά απευθύνονται σε μαθητές πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης ενισχύοντας τη βιωματική προσέγγιση της τέχνης και την ενεργή συμμετοχή του κοινού.
Αναλυτικά τα προγράμματα της μόνιμης έκθεσης:
«Μια φορά κι έναν καιρό»
Με αφορμή το έργο Παζαριώτες στη γέφυρα του Πηνειού (1945), του Δημήτρη Γιολδάση που εκτίθεται στην ενότητα Το πνεύμα του Τόπου της μόνιμης συλλογής Κατσίγρα, της Δημοτικής Πινακοθήκης Λάρισας-Μουσείου Γ. Ι. Κατσίγρα, διοργανώνεται ανοιχτό μουσειοπαιδαγωγικό πρόγραμμα με τίτλο «Μια φορά κι έναν καιρό». Το νέο εκπαιδευτικό πρόγραμμα απευθύνεται σε παιδιά ηλικίας 4 – 7 ετών.
Με αφετηρία το ίδιο το έργο, τα παιδιά θα έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν, να μιλήσουν, να εκφραστούν για το έργο του ζωγράφου και παράλληλα να συζητήσουν για το πως οι άνθρωποι παλαιότερα λειτουργούσαν στην καθημερινότητά τους. Στη συνέχεια, μέσω εικαστικών δραστηριοτήτων και υποστηρικτικού εποπτικού υλικού, ειδικά σχεδιασμένου για τη συγκεκριμένη δράση θα κληθούν να παρέμβουν στο τοπίο του ζωγράφου «μεταφέροντάς» το στη σύγχρονη εποχή. Στόχος του προγράμματος είναι να αντιπαραβάλλουν τις συνήθειες και τις πρακτικές των ανθρώπων του παρελθόντος με αυτές του παρόντος και παράλληλα με αφορμή το τοπίο που απεικονίζει το έργο να γίνει κατανοητός ο διαχρονικός ρόλος του ποταμού στην πόλη.
Διάρκεια προγράμματος: 50 λεπτά
Σχεδιασμός: Ιωάννα Δεληγιάννη, Μουσειολόγος Msc, Κωνσταντίνος Δουλούδης, Εικαστικός
«Κλιματική αλλαγή … ώρα για δράση»
Επιλέγοντας επτά έργα από την ενότητα Το Πνεύμα του Τόπου ( Λαύριο – Κωνσταντίνος Μαλέας, Πλημμυρισμένος Πηνειός – Δημήτρης Γιολδάσης, κ. ά.) επιχειρείται η ανάδειξη της αλλαγής των τοπίων εξαιτίας της ανθρώπινης παρέμβασης και η μεταφορά τους στη σύγχρονη εποχή. Αυτό επιτυγχάνεται δημιουργώντας εικόνες, με τη βοήθεια της τεχνολογίας και των ψηφιακών μέσων, οι οποίες εστιάζουν σε καταστροφές λόγω της κλιματικής αλλαγής ή φαινομένων όπως ο σεισμός.
Αφετηρία αποτελεί η ανθρωπόκαινος εποχή, με την παρέμβαση του ανθρώπου να ορίζει την κλιματική αλλαγή. Μέσω σύγχρονου οπτικοακουστικού υλικού, ειδικά σχεδιασμένου για το πρόγραμμα, τα παιδιά θα έχουν τη δυνατότητα να βιώσουν μια πολυαισθητηριακή εμπειρία η οποία έχει τη βάση της σε επιλεγμένα έργα της συλλογής Κατσίγρα.
Μέσω της μουσειακής εκπαιδευτικής διαδικασίας και λειτουργώντας βιωματικά τα παιδιά θα έρθουν αντιμέτωπα με τα τέσσερα στοιχεία της φύσης (γη, νερό, αέρας, φωτιά). Στόχος να κατανοήσουν τη σημασία και την αρνητική επίδραση του ανθρώπινου παράγοντα και παράλληλα να ευαισθητοποιηθούν σε θέματα περιβάλλοντος.
Διάρκεια προγράμματος: 50 λεπτά
Σχεδιασμός: Ιωάννα Δεληγιάννη, Μουσειολόγος Msc, Κωνσταντίνος Δουλούδης, Εικαστικός,
Animation – Post production : Θεόδωρος Ράντος
«Φωτο-Πολιτεία: Χτίζοντας την πόλη με εικόνες»
Μέσα από το έργο του Αγήνωρα Αστεριάδη, «Πολιτεία» 1969 και φωτογραφίες της Λάρισας από τη δεκαετία του 1960, τα παιδιά καλούνται να παρατηρήσουν, να φανταστούν και να δημιουργήσουν τη δική τους πολιτεία, που συνδέει παρελθόν, παρόν και μέλλον. Τα παιδιά θα χωρίζονται σε 2 ή 3 ομάδες στις οποίες θα μοιράζονται οι τυπωμένες φωτογραφίες της πόλης και λευκά χαρτιά. Στη συνέχεια παρατηρώντας το έργο θα συνθέτουν τις φωτογραφίες σαν κολάζ και στα κενά θα ζωγραφίσουν το τι υπάρχει σήμερα στην πόλη της Λάρισας ή το τι θα θέλανε να υπάρχει. Το πρόγραμμα απευθύνεται σε παιδιά ηλικίας 6 – 15 ετών.
Στόχος του προγράμματος είναι: η ανάπτυξη της παρατηρητικότητας και φαντασίας, η κατανόηση βασικών εννοιών τοπογραφίας και χώρου, η σύνδεση παρελθόντος με σχεδιασμό μέλλοντος και η ενίσχυση της ιστορικής και κοινωνικής σκέψης μέσα από τον αστικό σχεδιασμό, η ευαισθητοποίηση για την διατήρηση της αρχιτεκτονικής μας κληρονομιάς.
Διάρκεια προγράμματος: 50 λεπτά
Σχεδιασμός: Ελένη Παπανικολάου, Ιστορικός τέχνης, Παναγιώτα-Χρυσοβαλάντου Γκανάλα, φοιτήτρια τμήματος πολιτισμού δημιουργικών μέσων και βιομηχανιών Πανεπιστημίου Θεσσαλίας.
«Η Φωνή του Πορτρέτου»
Με αφορμή το εμβληματικό έργο του Νικηφόρου Λύτρα ‘’Προσωπογραφία Κωνσταντίνου Μ. Μελά’’ 1879, τα παιδιά θα γνωρίσουν την τέχνη της προσωπογραφίας, θα προσεγγίσουν το έργο συναισθηματικά και δημιουργικά, και θα φανταστούν τον διάλογο ανάμεσα στο τότε και το τώρα. Απευθύνεται σε παιδιά ηλικίας 4 έως 10 ετών. Τα παιδιά θα συγκεντρώνονται μπροστά στο έργο, όπου και θα ενημερώνονται για την προσωπογραφία μέσα στην Τέχνη. Στη συνέχεια θα χωρίζονται σε ομάδες (ψυχολόγοι, ζωγράφοι και δημοσιογράφοι). Κάθε ομάδα θα έχει μια αποστολή και θα καταγράφει τα στοιχεία σε καρτέλες. Στο τέλος θα παρουσιάζουν τα καταγεγραμμένα στοιχεία.
| Ρόλος | Αποστολή |
| Ψυχολόγοι | Παρατήρησε τον πίνακα και πες τι νομίζεις ότι νιώθει το πρόσωπο |
| Ζωγράφος | Παρατήρησε τον πίνακα και κατέγραψε τα χρώματα |
| Δημοσιογράφος | Κάνε ένα ρεπορτάζ με βάση τις παρατηρήσεις των παραπάνω |
Στη συνέχεια θα ακούγεται ηχητικό απόσπασμα, όπου θα ακούγεται η φωνή του Κωνσταντίνου Μελά: «Με βοηθήσατε να μιλήσω ξανά. Τώρα η φωνή μου είναι στις δικές σας ιστορίες και στα χρώματα που δώσατε». Τα παιδιά στο τέλος θα λαμβάνουν συμβολικό “Δίπλωμα Χρωματοφύλακα της Τέχνης”.
Στόχοι του προγράμματος είναι: η καλλιέργεια παρατηρητικότητας και αισθητικής αγωγής, η κατανόηση της έννοιας του προσώπου στην τέχνη, η επαφή με την ιστορική μνήμη με βιωματικό και φαντασιακό τρόπο, η ανάπτυξη φαντασίας, λόγου και συναισθηματικής έκφρασης.
Διάρκεια προγράμματος: 45–60 λεπτά
Σχεδιασμός: Ελένη Παπανικολάου, Ιστορικός τέχνης, Παναγιώτα-Χρυσοβαλάντου Γκανάλα, φοιτήτρια τμήματος πολιτισμού δημιουργικών μέσων και βιομηχανιών Πανεπιστημίου Θεσσαλίας.
Πρόγραμμα Περιοδικής έκθεσης Χρήστου Γ. Σαμαρά:
«Ένας πίνακας…χίλια πλάνα»
Μουσειοπαιδαγωγικό πρόγραμμα δημιουργικής αφήγησης, εμπνευσμένο από τα έργα του Χρήστου Σαμάρα και τις τεχνικές του κινηματογράφου.
Μπορεί ένας πίνακας να γίνει η αρχή μιας ταινίας; Στο πρόγραμμα αυτό, τα παιδιά ανακαλύπτουν πώς η τέχνη επηρεάζει τον κινηματογράφο, εξερευνώντας σχεδιαστικές τεχνικές, όπως το storyboard (σεναριοπίνακας).
Αφού παρατηρήσουν τα επιλεγμένα έργα ζωγραφικής από την περιοδική έκθεση του Χρήστου Γ. Σαμαρά, φαντάζονται τη δική τους ιστορία και τη μετατρέπουν καρέ-καρέ σε εικαστικό σενάριο. Έτσι, προσεγγίζουν δημιουργικά τη διαδικασία οπτικής αφήγησης, ενώ γνωρίζουν τη διεπιστημονική διάσταση της τέχνης, που συνδέει τον εικαστικό κόσμο με το σινεμά, τη γραφή και τη φαντασία.
Απευθύνεται σε παιδιά ηλικίας 10 έως 16 ετών. Στόχος είναι τα παιδιά να καλλιεργήσουν την παρατηρητικότητα και τη φαντασία, να γνωρίσουν τη λειτουργία του storyboard στον κινηματογράφο, να αντιληφθούν τη σύνδεση των εικαστικών τεχνών με άλλες μορφές αφήγησης, να πειραματιστούν με σχεδιαστικά εργαλεία (καρέ, φούσκες λόγου, πλάνα κ.ά.), να εκφραστούν δημιουργικά και συνεργατικά.
Δομή Δραστηριοτήτων
- Εισαγωγή (10 λεπτά)
- Εισαγωγή στο storyboard. Τί είναι;
- Πού το συναντάμε
- Πώς «μιλούν» οι εικόνες;
- Ξενάγηση στη έκθεση (20 λεπτά)
- Παρατήρηση των έργων
- Εντοπισμός χαρακτηριστικών στα έργα (πρόσωπα, αντικείμενα, χρώματα, συναισθήματα, ιστορίες)
- Καταιγισμός ιδεών – Φανταστική αφήγηση(5 λεπτά)
- Με αφορμή έναν πίνακα, δημιουργία μιας προφορικής ιστορίας.
- Κατασκευή storyboard (15 λεπτά)
- Σχεδιασμός των βασικά καρέ της ιστορίας τους, με εστίαση στη δράση, τη ροή κ.λπ.
- Παρουσίαση και συζήτηση (10 λεπτά)
- Τα παιδιά παρουσιάζουν τις ιστορίες-σενάρια τους και συζητούν για τον τρόπο που η εικόνα τους ενέπνευσε.
Διάρκεια προγράμματος: 45–60 λεπτά
Σχεδιασμός: Ελένη Παπανικολάου, Ιστορικός τέχνης, Παναγιώτα-Χρυσοβαλάντου Γκανάλα, φοιτήτρια τμήματος πολιτισμού δημιουργικών μέσων και βιομηχανιών Πανεπιστημίου Θεσσαλίας.
Επικοινωνία για ραντεβού
Ελένη Παπανικολάου
Τηλ.: 2410 621205
Email: [email protected]